casino maxi

Fırat Kalkanı Operasyonu ‘’Garabls Oskar’’

Gündem Eyl 18, 2016 0 Yorum

img-20160912-wa0022

Mustafa Fatih Yavuz

24 Ağustos 2016 saat tam 04.00 başlayan operasyon belki de Cumhuriyet tarihinin Kıbrıs Barış Harekatı ve angajman kuralları çerçevesinde Kuzey Irak’ta terör örgütü PKK’nın merkezlerini vurmasının dışında yapılan en kapsamlı sınır ötesi operasyon olarak tarihe geçti.  Bende bu tarihi ana tanıklık eden gazetecilerin belki de en genci olarak bölgedeydim. 23 Ağustos günü Cerablus’un Türkiye’ye bakan kısmında bulunan Gaziantep’in Karkamış köyünde DAEŞ mevziler tarafından atılan topları ve son durumu takip etmek üzere bölgeye intikal ettik. Sınırdaki son durum operasyonun yapılacağını bize haber veriyordu. Köy adeta hayalet şehre dönmüş, yapılan karşılıklı top atışları insanları oldukça tedirgin etmişti. Köyde bulunan yerel yöneticiler halka dışarı çıkmamalarını ve evlerinin alt katlarında oturmalarını tavsiye eden anonslar yapıyorlardı.  Sınırdan belki de 2 km uzaklıkta görülebilen müstakil pembe bir binanın DAEŞ militanlarınca ele geçirildiğini daha sonra DAEŞ’in Cerablus’tan çekilmeye başladıktan sonra boşaltıldığını öğrendik. Görevimizi tamamladıktan sonra Cerablus operasyonuna katılan gruplardan birinin komutanı ile mülakat yapmak üzere kendisi ile buluştuk. Ancak mülakat akşam vakitlerine doğru sarkınca ertesi güne ertelemeyi kararlaştırdık. Ancak akşam vaktinde kendisi yarın ‘’çalışmalara başlanacağını’’ bu sebeple mülakatı ertelememiz gerekiyor deyince bizde Karkamış’a doğru yola çıkıp operasyon saatinin gelmesini bekledik.

Bu arada Karkamış yolu üzerindeki Oğuzeli köyünde konuşlanan tankların olduğu bölgeye gece 06 plakalı siyah araçların intikal ettiğini görünce operasyon öncesi son kontrollerin yapıldığını anladık.

 

Sahadan bilgileri almanın yanı sıra yürüyen diplomasiyi takip etmek operasyonun anlamını tamamlamak için çok önemliydi. Suriye iç savaşı devam ederken farklı farklı cepheler oluşmuş, cepheleri destekleyen ve karşı duran ülkelerin iç siyasetindeki farklı gelişmeler Suriye’yi doğrudan etkilemeye başlamış ve Türkiye için Suriye’nin önemi Kuzey’i olmak üzere anlam değişikliğine uğramıştı.  Öncelikle operasyon Suriye’nin Kuzey’inde herhangi bir terör yapılanmasına izin vermeyeceğini kararlı bir şekilde ortaya koyan Türkiye’nin kendi öz savunma hakkı çerçevesinde değerlendirildi. Operasyonun önceliği DAEŞ olsa da operasyona verilen adın asıl hedefin PKK/PYD unsurlarının temizlenmesi olduğunu gösteriyordu. Türkiye PKK’nın Suriye kolu PYD’nin ABD desteği ile birlikte Kürt koridoru kurmasını maalesef izlemiş kırmızı çizgisini de Fırat’ın batısı olarak göstermişti. Cerablus’ta tam Fırat’ın batısında bulunduğu için operasyonun devamında PYD unsurları ile mücadele edileceğini gösterdi. Muhalifler, DAEŞ’in Menbic’in PYD tarafından alınması ve Türkiye’nin yapacağı operasyonun ayak seslerine binaen bölgedeki güçlerini Al-bab’a doğru kaydırmaya başladığından çok fazla zorlanmadan bölgeyi DAEŞ unsurlarından temizlediler. Operasyon, Fırtına OBÜS füzeleri, Türk tanklarının atışı ve muhaliflerin Türk tankları ile birlikte bölgeye yürüyüşü şeklinde devam ediyordu.

20160912_160955

Muhalif komutanlardan biriyle yaptığım görüşmede amaçlarının Azez ile Cerablus’u birleştirmek olduğunu, Menbic’e dokunmadan etrafından Güney’e doğru ilerleme kaydedim bölgeyi DAEŞ’ten temizlemek olduğunu öğrendim. Son gelişmeler ışığında da yapılan operasyonun seyri komutanın ifadelerini doğruluyor. Anlaşılan o ki, ABD’nin PYD’ye desteği ve PKK’nın Batı saflarındaki güçlü konumu PYD’nin bölgedeki varlığının temizlenme hususunda Türkiye için 2. bir cephe olmak yerine DAEŞ unsurlarının temizlenmesinden sonra hesaplanacak bir dinamik. Ancak soru DAEŞ unsurları temizlenebilir mi? Bunu bölgedeki değişen dinamikler ve Türkiye’nin kararlığı belirleyecek. Görüştüğümüz muhalif komutan Türkiye Kuzey hattını temizleme konusunda çok kararlı şeklinde bir ifade kullandı. Görünen o ki Türkiye bölgedeki varlığını bir üst seviyeye çıkardı ve çıkarma potansiyeli de gösteriyor.

 

Operasyon şimdilik az sayıda kayıpla devam ediyor. DAEŞ çıktığı bölgeye mayın yerleştirip sivil halk dahil kayıp verdirmeye devam etmek istiyor. Operasyonun ilk günü ÖSO saflarındaki tek kayıp mayın vakasından kaynaklandı. Türkiye ise kayıplarını DAEŞ’in tanklara yaptığı saldırılar sonrasında verdi.

 20160912_140452

Operasyonun Anlamı, Öğrettikleri ve 15 Temmuz Darbe Girişimi

 

Fırat Kalkanı Operasyonu Türk kamuoyuna, karar alıcılarına, ordusuna ve uluslararası karar alıcılara farklı anlamlarda farklı şeyler öğretti. Teröre karşı kararlılık, sınır ötesi operasyon pratiği, sahadaki varlığın masadaki varlıktan daha önemli olduğu ve masayı direk etkilediği, silahlı grupları farklı ajandaları olan farklı ülkelerin desteklediği ve dolayısı ile bu grupların kendi ajandalarının ne derece önemli olduğu ya da olmadığı şeklinde sıralayabileceğimiz farklı boyutlar içeren farklı dersler…

 

Her şeyden evvel sınır ötesi operasyon pratiği ve sınırın anlamı açısından Suriye ve Fırat Kalkanı operasyonu, artık Türkiye’nin tehdit algılamalarına binaen uygulanabilir bir gerçeklik olarak  Türk kamuoyu tarafından kabul edildi. Tabi bunun operasyonun uluslararası kamuoyunda operasyon yapılması meşru DAEŞ’e karşı yürütülmesi de büyük etken. Bu iddiayı Afrin, Tel Abyad, Kamışlı gibi PYD’nin kontrol ettiği bölgelere yapılacak operasyonlar sırasında tekrar gözden geçirmek gerekecek.

 

Çok basit bir şekilde ifade edersek, sahada var olmak masada var olmak sahada güçlü olmak masada güçlü ve söz sahibi olmak demek. Türkiye belki Cerablus operasyonu ile birlikte sahada desteklediği grupların yanında kendisi de var olan ülke olarak masada olacaksa da sahada var olarak sahadaki gruplara umut oldu.  Ancak sahadaki grupların farklı yapıları ve ideolojik yaklaşımları Türkiye’nin planlarına eşlik etmekten önce kendi ajandaları ile hareket etme eğilimlerini de unutmamak gerekir. 16 Eylül günü Suriye’nin Kuzeyinde bulunan Çobanbey’den ABD askerlerinin kovulması olayının perde arkasındaki iddialar ABD-Türkiye ve muhalif grupların bir kısmı arasındaki anlaşmazlıkları da ortaya koydu. İddia ÖSO gruplarına bağlı Ahrar Şarkiyye grubunun ABD’nin sahadaki varlığını kabul etmedikleri için operasyondan çekildikleri yönünde. Bu da yukarıda bahsettiğimiz gibi farklı grupların farklı ajandaları, farklı ilişkileri ve ideolojik yaklaşımlarının sahadaki koordinasyonu ne derece etkilediğine dair yakinen takip edip aldığımız bir ders oldu.

 

Operasyonun zamanlaması 15 Temmuz darbe girişiminin neredeyse 1 buçuk ay sonrasına denk gelmesi darbeci askerlerin ve operasyon ile ilgili soru işaretlerini de gündeme getirdi. Görüştüğümüz komutan bize operasyona 1 senedir hazırlanıyoruz şeklinde bir ifade kullanmıştı. Bu dönemde bu operasyondan darbeci FETO mensubu askerlerin haberdar olmaması düşünülemez.

 

Darbenin yapılma şekli ve sonrasında yapılan analizler Türkiye’nin darbenin başarılı olması halinde Suriye benzeri bir iç savaşa sürükleneceğini, terör gruplarının Türkiye’nin içerisinde çok daha etkin olacaklarını ve Türkiye’nin parçalanma sürecine gireceği yönündeydi. Muhtemel senaryo, Türkiye’nin güneyinde DAEŞ’in etkin bir şekilde operasyon yapacağı, buna karşılık PKK/PYD’nin Suriye’de olduğu gibi DAEŞ’i Türkiye’den temizleyeceği ve Suriye’deki planın Türkiye’ye taşınıp haritanın değişeceği şeklinde yapılan analizler, Türkiye’nin darbeyi atlatıp Fırat Kalkanı Operasyonunu yapması ile birlikte bir nebze daha doğruluk kazandı. Çünkü Türkiye bu operasyon ile birlikte, Güneyindeki tehdit ile daha kararlı bir şekilde mücadele edip sınır hattının ötesinde kendi güvenlik alanını başlatıp, savaş sonrası Suriye için insani konularda söz sahibi olduğunu gösterdi. Darbe süreci sonrasında ise tam tersi bir senaryo yazılmıştı.

 

Suriye’de 4 saat

 

Cerablus tamamen kontrol altına alındıktan sonra Türk Kızılay’ı bölgeye temel yardımı göndermeye başladı.  Bizde Gaziantep vali yardımcısı ile Cerablus’a girdik. İlk izlenimler DAEŞ tehdidinin yakınlığını içselleştirmek olmuştu. Bisiklet ile sınırdan yola çıkıldığında 10 dakikada gidilebilecek bir uzaklıktaydı DAEŞ. Duvarlara yapılan resimler, harap olmuş binalar, en temel ihtiyaçlarından mahrum kalmış insanlar, yaşadıkları tramvalar ve savaş ile aynı yaşta olan çocuklar…

 

Cerablus’un yerlileri DAEŞ mezalimini meydanlarda kafaları kesilen insanlardan, sakallarını doğru uzatmadıkları için cezalandırılanlardan, aç bırakılmalarından bahsederek ifade ediyorlar. Bölgede kurdukları hapishaneler, 2 metrelik alana insanları hapsetmeleri, ölüm cezalarının gelişi güzelliğinden sonra Türkiye’nin bölgeye operasyonu insanları rahatlatmış ancak hala daha güvende hissetmeyip ‘’DAEŞ var konuşmak istemiyorum’’ diyen insanlar için güven duygusu tesis etmek uzun bir süreç gibi duruyor.

 

Bölgenin yerel halkının ileri gelenleri temizlenen yerlerde idareyi sağlamak amacı ile yerel meclis kurmuşlar. Türkiye elektrik ve temel altyapı hizmetleri ile bölgeyi kalkındırmaya çalışıyor. Ancak DAEŞ’in uyuyan hücrelerinin temizlenen bölgelerde var olduğu söyleniyor.

 

Cerablus’ta Suriye’nin farklı kesimlerinden farklı gruplara mensup mücahitlerle konuşma fırsatım oldu. Hepsi çok umutlulardı. Türkmendağından gelen Türkçesi gayet iyi olan bir mücahid’e El Kaide(Nusra)’nin varlığını sordum. Bana, ‘’El Kaide(Nusra)’den rahatsızız. Bize Şeriat’ı öğretmeye kalkıyorlar. Biz Şeriat’ın ne demek olduğunu biliriz. Geldikleri yerlerde bizi de hedef yapıyorlar’’ dedi. Farklı gruplar ve ajandaları meseleleri burada da karşıma çıktı. Ancak Hatay’da görüştüğüm Suriye’ye sık sık girip çıkan bir STK temsilcisi Türkmen dağının düştüğü haberlerinin yayıldığı dönemlerde El-Kaide (Nusra)’nin Türkmendağı’na gelip yardım edip çıktığını söylemişti.

 

Devam eden Fırat Kalkanı Operasyonu için öngörüler ise El-Bab’a yöneleceği şeklinde.  Pazarlıklar ise Rakka’ya kiminle nasıl girileceği şeklinde devam ediyor. Rusya-İran-Esad Rejimi ve PYD-Amerika-AB ülkeleri arasında devam eden güç mücadelesinin tam ortasında kalan masum insanlar ise çoğunluğu Türkiye’de olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde, adi hesapların yapıldığı masum topraklarından uzak bir yaşam sürme ve hayatlarını devam ettirme derdinler…

Yorumlar

    Henüz yorum yapılmamış...

Bir Yorum Ekle

Gönder